أبو علي سينا
ديباچه 14
النجاة من الغرق في بحر الضلالات
كنيم . بايد از « همان ، ديگر ، همانند ، ناهمانند ، اين همانى ، ناسازگارى ، پيشين پسين » ومانند اينها كه جدليان در بررسى از مقدمات احتمالي خود بدانها مىنگرند نيز بررسى نمود . بايد هم دانست كه اينها از كدام دانشاند . گذشته از طبيعت اين معاني به خواص گوهرى آنها نيز بايد پىبرد وبايد هم بدانيم كه آيا يك چيز را يك ضد ناسازگار است يا نه » . در فصل دوم ( 18 - 19 ) اين يكى آورده شده وپاسخ آن در فصل دوم گاما ( 8 - 23 ) بندهاى 81 a 5001 - 23 b 3001 آمده وشمارهء 8 تا 13 ابن رشد همين است 6 - « آيا مبادى وعناصر هستى جنسها هستند يا اجزاء درونى آن » كه در فصل سوم آمده وشمارهء 14 ابن رشد است وپاسخ آن وهفتمى را كه تردنيك هر دو را يكى به شمار آورده است خواهيم ديد كه چگونه است 7 - اگر مبادى جنس هستند آيا جنس نزديك به شخصاند يا جنس دور وبرتر ، آيا آنها هستى دارند جداى از شخص مانند جانور ومردمى كه مبدء مىباشند وبايد گفت كه بيرون از شخص وفرد هستى دارند » اين يكى شمارهء 15 ابن رشد است ودر فصل سوم از آن ياد شده است . چنان كه گفتهام تردنيك آن را با ششم يكى دانسته وشمارههاى آپوريها نزد أو 13 است پاسخ اين دو شماره 6 و 7 در دفترهاى آينده به روشنى نيامده ولى در فصل دهم زتابند 10035 a 24 پاسخ ششمى سربسته ديده مىشود وپاسخ هفتمى در فصل 12 زتابند 10036 a وبه روش عامي هم در فصل 13 زتا وفصل چهارم لاندا از ششمى بررسى مىشود ( هاملين 34 ) . 8 - « آيا علت ذاتي وخودبخودى بيرون از مادة داريم وآن هم آيا جداگانه است ويكى است يا چند تا ، آيا جز شخص آميخته چيزى ديگر هم داريم ، آميخته ومركب هم آنگاه خواهيم داشت كه چيزى بر مادة بار باشد ، يا اينكه چيز ديگرى نداريم ، سرانجام آيا در برخى از هستىها چيزى جداگانه هست وبراي برخى ديگر نيست وآن هم كدام است » اين يكى در فصل چهارم بتا ( 1 - 8 ) هم آمده وپاسخ آن در فصل 8 و 13 و 14 زتا وفصلهاى 6 - 10 لاندا وفصل 10 موديده مىشود وشمارههاى 16 تا 19 ابن رشد همين است .